Adaptacja

RAMOWY PROGRAM ADAPTACJI W  ŻŁOBKU   NR 9  W  OPOLU  UWZGLĘDNIAJĄCY INDYWIDUALNE POTRZEBY DZIECI ORAZ ZGODNY Z ZAPISAMI KONWENCJI PRAW DZIECKA

 

  1. CEL PROGRAMU

Celem programu adaptacji dzieci jest zapewnienie nowoprzyjętym dzieciom możliwie najlepszych warunków do płynnego, bezstresowego przejścia z domu rodzinnego do nowego środowiska, jakim jest instytucja opieki. Program ma na celu zminimalizowanie trudności ada­ptacyjnych dzieci, zbudowanie poczucia bezpieczeń­stwa, zaufania do osób z personelu, a także nawiązanie partnerskiej współpracy z rodzicami na rzecz dobra dziecka.

  1. ZAŁOŻENIA I ZAKRES PROGRAMU
  • Adaptacja w żłobku to proces, który zwykle trwa ok 10 dni (ale może się różnić pod tym względem w zależności od potrzeb dziecka).
  • Obecność rodzica lub osoby bliskiej dziecku np. babci, niani, jest niezbędna w procesie adaptacji.
  • Obecność rodzica/osoby bliskiej jest stopnio­wo skracana, a czas pobytu dziecka stopniowo wydłużany.
  • Harmonogram pracy grupy jest dostosowywany do potrzeb dzieci adaptujących się, poprzez np. ustale­nie czasu na pobyty adaptacyjne na początku dnia lub pod koniec, kiedy dzieci jest mniej, a personel może poświęcić więcej uwagi nowym dzieciom.
  • Personel i rodzice troszczą się o minimalizowanie stresu dziecka, poprzez m.in. ograniczenie bodź­ców wzrokowych i słuchowych, spędzanie czasu również zewnątrz budynku – w ogrodzie (w zależności o warunków pogodowych ).
  • Program dotyczy wszystkich nowoprzyjętych dzieci, niezależnie od wieku.

 

  1. PRZEBIEG I FAZY  PROGRAMU  ADAPTACJI

Faza I. Poznanie

W fazie „Poznania” dziecko zaznajamia się z nowym środowiskiem (przestrzeń, opiekunki, dzieci, dźwięki, zapachy, smaki, zwyczaje), rodzice poznają placówkę i zasady jej funkcjonowania, personel zaznajamia się z dzieckiem i rodzicami.

Przed rozpoczęciem uczęszczania dziecka do żłobka dyrektor organizuje spotkanie z rodzicami nowoprzyjętych dzieci. Podczas spotkania prezentuje placówkę, jej ofertę, zapoznaje z programem adaptacji, rozdaje rodzicom materiały informacyjne.

  • Jeśli dziecko jest przyjmowane w trakcie roku, te działania organizowane są indywidualnie.
  • Pielęgniarka nawiązuje indywidualny kontakt z rodzicami (telefonicznie, mailowo lub osobiście), przeprowadza wywiad, ew. omawia wypełniony przez rodziców formularz na temat potrzeb i rozwoju dziecka.
  • Na podstawie zebranych informacji, pielęgniarka i opiekunki z grupy wspólnie z rodzicami ustalają indywidualny plan ada­ptacji w tym: termin rozpoczęcia adaptacji (godziny pobytu, czas pobytu dziecka w pierwszych dniach) oraz udział rodzica/osoby bliskiej.
  • Rodzice otrzymują materiały informacyjne dotyczące przebiegu procesu adaptacji oraz znaczenia obec­ności rodziców w procesie adaptacji dla zdrowia i dobrostanu dziecka.
  • Rodzice również otrzymują wskazówki, jak przygotować dziecko do rozpoczęcia uczęszczania do żłobka, takie jak: „wizyta zapoznawcza” w instytucji opie­ki, stopniowe przyzwyczajanie dziecka do rozstań z rodzicami, zwiększanie samodzielności dziecka itp.

Faza II. Budowanie zaufania

  1. Zadania personelu
  • Wyznaczona spośród personelu opiekun­ka kieruje ku nowemu dziecku szczególną uwa­gę, stara się nawiązać z nim bliski, ciepły kontakt. Zawsze zwraca się do dziecka po imieniu, wyjaśnia co się będzie działo, zapewnia o swojej obecności i pomocy.
  • Opiekunka zapoznaje dziecko i towarzyszącą mu osobę bliską z rozkładem dnia, obowiązującymi za­sadami, pokazuje gdzie znajdują się ważne miejsca (łazienka, szatnia, kącik zabawek itp.).
  • Opiekunka respektuje potrzeby zachowania dystan­su przez dziecko, obserwowania z boku, nie zmusza do uczestnictwa w aktywnościach , jeśli dziecko nie jest na to gotowe. Daje czas na oswojenie się z nowym miejscem. Dziecko może siedzieć na kolanach rodzica lub wracać do niego, kiedy tego potrzebuje.
  • Opiekunka pomaga dziecku w nawiązaniu relacji z innymi dziećmi – przedstawia je grupie, prezentuje ciekawe materiały, inicjuje zabawy z grupą, uważnie rozpoznaje sygnały chęci dziecka do dołączenia do grupy.
  • Personel proponuje aktywności, np. zabawy, które dziecko lubi (rozmowa/ankieta w I fazie adaptacji).
  • W razie trudności dziecka (płacz, agresja, wyco­fanie) opiekunka reaguje ze spokojem, zrozu­mieniem. Oferuje pocieszenie, wsparcie, ale nie zmusza na siłę do niczego. Jeśli dziecko wybiera rodzica, opiekunka nie interweniuje i nie staje pomiędzy dzieckiem a rodzicem.
  • Opiekunka na bieżąco ustala z rodzicem zakres jej aktywności oraz czas i miejsce pobytu w grupie. Omawia jak dziecko funkcjono­wało, jakie pojawiły się postępy, trudności. Wspól­nie z rodzicami szuka rozwiązań ewentualnych problemów.
  • Jeśli dziecko po dłuższym czasie (po ok.10 dniach) nadal ma duże trudności adaptacyjne, opiekunka konsultuje sytuację z rodzicami i dyrektorem oraz pielęgniarką. Wspólnie z rodzicami mogą zdecydować o wydłużeniu obecności rodzica, modyfikacji planu adaptacji.
  1. Zadania rodziców
  • Zapewnienie poczucia bezpieczeństwa dziecku przez obecność, uważne (nie nadmierne) towarzy­szenie dziecku.
  • Stwarzanie dziecku okazji na stopniowe wchodze­nie w aktywności z innymi dziećmi (np. przez siedzenie w jednym określonym miejscu co skłania dziecko do podejmowania prób włączania się w interesujące je zabawy).

Współpraca z personelem i stosowanie się do wskazówek dotyczących miejsca pobytu i zakresu aktywności.

Omawianie z personelem postępów w adaptacji dziecka w czasie wyznaczonym na rozmowy przez personel.

 

Faza III. Separacja – powierzenie

Zakończenie okresu adaptacji następuje, gdy dziecko względnie swobodnie funkcjonuje w grupie, chętnie uczestniczy w proponowanych zajęciach, rozstaje się z rodzicami bez większego stresu. Udaną adaptację charakteryzują m.in. następujące oznaki:

  • dziecko rozpoznaje opiekunki, pozytywnie na nie reaguje;
  • dziecko odchodzi od rodzica i bawi się bez jego udziału;
  • dziecko akceptuje pocieszenie od opiekunki;
  • dziecko po wyjściu rodzica, nawet jeśli się zasmu­ci lub wykaże inne negatywne emocje, potrafi się uspokoić w towarzystwie opiekunki;
  • dziecko rozpoznaje elementy rutyny w żłobku – np. sprzątanie zabawek, zakładanie śliniaczków przed posiłkiem, siadanie do posiłku itp.;
  • dziecko włącza się w aktywności inicjowane przez opie­kunkę i/lub inne dzieci;
  • dziecko samo sięga po ulubione zabawki;
  • dziecko jest w stanie pójść na drzemkę podczas pobytu w żłobku;
  • dziecko uczestniczy w posiłkach.

 

Na zakończenie adaptacji opiekunka podsumowuje przebieg procesu adaptacji z rodzicami dziecka, przeka­zuje swoje obserwacje, wnioski, ewentualne rekomenda­cje do dalszej pracy.